Het verliezen van beide ouders als volwassene
Het verliezen van allebei je ouders is ingrijpend, op elke leeftijd. Of je nu twintiger, veertiger of zestiger bent, zo’n groot verlies kan je gevoel van veiligheid, identiteit en verbondenheid diep raken. Veel mensen ervaren plotselinge eenzaamheid, zelfs als ze een gezin of vriendenkring om zich heen hebben. De Engelstalige website Untangle Grief legt in het artikel Losing both your parents in adulthood: What it actually means to become an ‘adult orphan’ uit wat het is om een volwassen wees te zijn en geeft tips om hiermee om te gaan.
Wat is een adult orphan?
Hoewel het woord ‘wees’ vaak aan kinderen wordt gekoppeld, wordt de term adult orphan in engelstalige landen steeds vaker gebruikt voor volwassenen die beide ouders verliezen. Het is een herkenbare, maar ook beladen term voor een nieuwe levensfase die daarmee aanbreekt.
Wat gebeurt er als je beide ouders verliest?
Je beide ouders verliezen is op elke leeftijd pijnlijk en eng. De familiestructuur verandert ineens en de mensen op wie je zo lang kon rekenen, zijn er niet meer om je te steunen. Dat kan kwetsbaar en eenzaam aanvoelen. Je hebt het gevoel er nu helemaal alleen voor te staan. Door het verlies van beide ouders op volwassen leeftijd kun je je ook bewust worden van je eigen sterfelijkheid.
- Je kunt gaan twijfelen aan je identiteit: je bent bent natuurlijk nog steeds een zoon of dochter, maar je bent geen kind meer van levende ouders.
- Het verlies roept soms bij het overlijden van de tweede ouder oude rouwgevoelens opnieuw op, vooral als er nog onverwerkt verdriet is na het overlijden van de eerste ouder.
- Je kunt je eenzaam en ontheemd voelen, vooral als je vroeg in je volwassen leven je beide ouders kwijtraakt.
Het ‘wees-syndroom’
Als volwassene kun je een vorm van het ‘wees-syndroom’ ervaren: dit is een rouwreactie met angst voor verlating, onzekerheid en een laag zelfbeeld. Je brein kan overbelast raken door verdriet. Dit kan zich uiten in concentratieproblemen, slaapproblemen en lichamelijke klachten.
Tips om om te gaan met dit verlies
- Maak tijd voor je verdriet, ook als het al een tijdje geleden is.
- Blijf verbonden met je ouders via rituelen, herinneringen of kleine gebaren.
- Wees mild voor jezelf. Rouw kost tijd en energie. Beweeg, eet gezond en probeer voldoende te slapen.
- Zoek lotgenoten. Praten met mensen die hetzelfde doormaken als jij kan je helpen om jouw verlies in een breder perspectief te plaatsen en herkenning te vinden.
Er is geen pasklare oplossing, maar wel manieren om langzaam betekenis, rust en verbinding terug te vinden in je leven.
Dit artikel is heel herkenbaar. Ik was 23 toen mijn moeder overleed aan kanker. Na 6 maanden interen en ziek zijn leek ik er vrede mee te hebben. Ze hoefde niet meer te lijden. Ik pakte mijn studie op, ging werken, trouwde en kreeg kinderen. Toen werd het lastiger. Alles alleen doen, geen moeder om vragen aan te stellen. Een partner die veel werkte. Ik had het gevoel alles alleen te moeten doen. Uitreiken naar omgeving deed ik wel maar niemand begreep hoe ik me voelde. Leeftijdsgenoten en mijn man hadden beide ouders nog dus konden niet voelen wat ik voelde. Uiteindelijk probeerde ik intern alles te verwerken en niemand lastig te vallen met mijn verdriet. Dat heb ik enorm gemist. Kunnen praten met lotgenoten van dezelfde leeftijd. Zeker omdat mijn vader op mijn 33e ook stierf en mijn hele veilige haven onder mijn voegen wegviel. Geen ouderlijk huis meer, geen ouders om op terug te vallen, geen onvoorwaardelijke steun en liefde meer maar een groot gat in mijn hart en diepe eenzaamheid. Uitgestelde rouw om mijn moeder wat diepe littekens heeft veroorzaakt. Ik was een spring in het veld, vrolijk, een flapuit en bruisend van energie. Nu ik bijna 30 jaar verder ben heb ik ondanks al 8 jaar vele persoonlijke ontwikkelings cursussen, rouw verwerking, psychologen hulp, yoga, familieopstellingen craniosacraal therapie etc nog steeds heel veel fysieke klachten door een altijd aanstaand stress systeem. Mijn hoofd weet het allemaal wel maar mijn lijf blijft schreeuwen.of ik nou rust neem of niet. Ik mos het dat we nooit meer praten over mijn lieve ouders. Im baal ervan dat mensen negatieve dingen over mijn ouders zeggen terwijl zij zich niet meer kunnen verdedigen en ik niets met die informatie kan. Ik mis de onvoorwaardelijke steun en liefde van mijn ouders, de warme knuffel van mijn moeder, de grapjes en gezelligheid die we deelden op de zondagen na weer een voor mijn ouders zware werkweek. Ik mis ze en dat gaat nooit over. Ik leef mijn leven en geniet zoveel mogelijk maar bereik nu bijna de leeftijd van mijn moeder toen ze overleed en opnieuw ga ik in een rouwproces. Alles komt weer boven. Bovenop de perimenopauze die ook hormonaal veel op zijn kop gooit. Voor mijn partner ook lastig want alweer moet hij onmachtig toekijken hoe ik verdrietig ben. Hij heeft zijn ouders nog en kan niet voelen zoals ik alles voel. Ik ben ook nog HSP dus voel alles heel diep. Ik vermoed achteraf complexe rouw die nooit goed behandeld is. Ik heb veel op eigen kracht gedaan en uitgezocht en ben trots op waar ik sta en wie ik ben. Maar man wat is de weg soms moeilijk en eenzaam. Dank aan mijn craniosacraal therapeut en mijn partner en een paar beste vrienden die me altijd zijn blijven steunen ondanks hoe zwaar ik soms op de hand kan zijn.